Công dân vừa gửi thắc mắc về thuật ngữ "hộ gia đình còn thiếu" trong bồi thường đất.

Trên thực tiễn hiện nay, nhiều hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng chung quyền sử dụng một thửa đất ở bị thu hồi, trong khi diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình.

Trường hợp này được xem xét hỗ trợ bằng hình thức giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở cho các hộ gia đình còn thiếu.

Nhiều công dân băn khoăn về cách hiểu và áp dụng thuật ngữ “hộ gia đình còn thiếu”.

Bà L.T.K.O ở Đồng Nai phản ánh sự cần thiết phải chi tiết hóa thuật ngữ pháp lý nêu tại Điều 18 Quyết định số 42/2025/QĐ-UBND ngày 2.10.2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai.

Theo phản ánh, quy định về việc hỗ trợ cho hộ gia đình còn thiếu hiện chưa được hướng dẫn cụ thể về tiêu chí định lượng, dẫn đến nguy cơ áp dụng không thống nhất, thiếu đồng bộ trong quá trình thực hiện trên địa bàn tỉnh.

Phân tích nội dung cần làm rõ trong quy định cho thấy, căn cứ khoản 4 và khoản 10 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024, Điều 18 Quyết định số 42/2025/QĐ-UBND đang tồn tại một số vấn đề cần được hướng dẫn chi tiết. Trước hết là khái niệm “diện tích đất ở được bồi thường”.

Theo ý kiến bạn đọc, quy định hiện hành chưa xác định rõ diện tích đất ở được bồi thường được tính trên cơ sở tổng diện tích đất ở thực tế bị thu hồi ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hay bao gồm cả phần diện tích đất nông nghiệp được quy đổi để hỗ trợ theo tỷ lệ nhất định theo các hướng dẫn liên quan, hoặc là diện tích sau khi đã áp dụng hạn mức bồi thường theo quy định.

Việc chưa có thông số định lượng cụ thể có thể dẫn đến nhiều cách hiểu và cách áp dụng khác nhau giữa các địa phương.

Bên cạnh đó, tiêu chí xác định “hộ đủ” và “hộ thiếu” cũng chưa rõ ràng. Cụm từ “không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình” hiện mang tính định tính, chưa có chuẩn mực cụ thể.

Để bảo đảm việc áp dụng pháp luật được chính xác và thống nhất, cần có quy định rõ ràng về diện tích bồi thường tối thiểu, tính bằng mét vuông, so sánh với hạn mức giao đất ở hoặc diện tích suất tái định cư tối thiểu tại địa phương, làm căn cứ phân loại hộ gia đình đủ điều kiện hay còn thiếu đất ở.

Liên quan đến vấn đề này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết, qua rà soát, Sở nhận thấy nội dung quy định tại Điều 18 Quyết định số 42/2025/QĐ-UBND chỉ cụ thể hóa nội dung mà Luật Đất đai năm 2024 giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành.

Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định việc hỗ trợ bằng hình thức giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở đối với các hộ gia đình còn thiếu, theo quy định tại khoản 4 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 18 Quyết định số 42/2025/QĐ-UBND quy định, trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi, nếu đủ điều kiện tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú, hoặc trường hợp có nhiều hộ gia đình cùng chung quyền sử dụng một thửa đất ở bị thu hồi mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình, thì các hộ gia đình còn lại được hỗ trợ bằng việc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất. Diện tích đất ở được giao bằng mức diện tích nhỏ nhất theo quy hoạch chi tiết của khu dân cư dự kiến bố trí tái định cư, hoặc được Nhà nước bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, nhà ở xã hội.

Đồng thời, khoản 4 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024 cũng quy định rõ trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi, nếu đủ điều kiện tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú, hoặc trường hợp có nhiều hộ gia đình cùng chung quyền sử dụng một thửa đất ở bị thu hồi mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để giao riêng cho từng hộ gia đình, thì được xem xét hỗ trợ bằng hình thức giao đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở cho các hộ gia đình còn thiếu.

Như vậy, có thể hiểu hộ gia đình còn thiếu trong trường hợp này là các hộ gia đình chưa được bảo đảm đủ diện tích đất ở theo tiêu chuẩn tối thiểu sau khi Nhà nước thu hồi đất và thực hiện bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật.

-Nguồn báo Lao Động-