Với đường bờ biển dài hơn 130 km, Quảng Ngãi là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển. Dọc theo dải ven biển của tỉnh là hàng loạt bãi biển đẹp như Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Châu Thuận Biển... cùng hệ thống đảo ven bờ và đặc biệt là đảo Lý Sơn - điểm đến du lịch nổi tiếng của miền Trung.

Quy hoạch mở rộng về phía biển

Nhiều năm trước, không gian phát triển đô thị của Quảng Ngãi chủ yếu tập trung ở khu vực nội địa. Cùng với quá trình phát triển kinh tế và định hướng quy hoạch mới, tỉnh đang từng bước mở rộng đô thị về phía biển, khai thác các lợi thế tự nhiên và tạo động lực tăng trưởng mới.

Theo quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực ven biển được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của tỉnh, gắn với khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển và các trung tâm dịch vụ du lịch biển. "Phát triển đô thị là trụ cột gắn với công nghiệp và kinh tế biển tạo động lực phát triển trong thời kỳ quy hoạch", Quyết định phê duyệt quy hoạch của Thủ tướng chính phủ nêu. Tại kỳ họp của HĐND tỉnh tháng 12/2025, lãnh đạo địa phương nêu mục tiêu giai đoạn 2026-2030, Quảng Ngãi phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng từ 10%/năm trở lên. Trong chiến lược đó, kinh tế biển được xác định là một trong những động lực tăng trưởng chủ đạo.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đang tập trung đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông ven biển. Tuyến đường ven biển Dung Quất - Chu Lai - Sa Huỳnh được xem là trục giao thông chiến lược. Khu vực dọc tuyến đường ven biển này có diện tích nghiên cứu khoảng 7.700 ha, trong đó diện tích quy hoạch xây dựng đô thị khoảng hơn 5.000 ha.

Theo quy hoạch, tuyến đường này dài 100 km, trải dài qua nhiều xã phường và được định hướng phát triển các chức năng chính như đô thị, dịch vụ và du lịch biển. Khi hoàn thiện, dự án sẽ tạo ra trục giao thông song song với Quốc lộ 1, liên kết hệ thống đường ven biển với TP Đà Nẵng và tỉnh Gia Lai.

Từ góc nhìn quy hoạch, việc mở rộng đô thị hướng biển giúp Quảng Ngãi khai thác hiệu quả tài nguyên biển, đồng thời tạo nên sự liên kết giữa công nghiệp - du lịch - dịch vụ. Sự kết nối giữa đô thị ven biển với các điểm du lịch biển đảo sẽ tạo nên chuỗi giá trị kinh tế biển đa dạng, từ du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ thương mại đến logistics và dịch vụ cảng biển. Đây chính là nền tảng để Quảng Ngãi hình thành hệ sinh thái kinh tế biển năng động trong tương lai.

Việc định hình chiến lược phát triển đô thị biển bên cạnh mang ý nghĩa mở rộng không gian đô thị, còn thể hiện tầm nhìn dài hạn trong quá trình phát triển của tỉnh. Khi hạ tầng kinh tế, giao thông và quy hoạch đô thị được triển khai đồng bộ, Quảng Ngãi sẽ có điều kiện hình thành các đô thị ven biển hiện đại, tạo động lực thu hút đầu tư và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Hình thành diện mạo đô thị biển

Cùng với định hướng quy hoạch tổng thể, nhiều không gian đô thị mới đang dần hình thành ven biển Quảng Ngãi. Khu vực Mỹ Khê - Trà Khúc được quy hoạch trở thành không gian đô thị du lịch biển, kết nối trung tâm đô thị (thành phố Quảng Ngãi cũ) với bãi biển Mỹ Khê và các tuyến đường ven biển như Hoàng Sa, Trường Sa.

Ở phía nam của tỉnh, khu vực Sa Huỳnh và vùng ven biển Đức Phổ cũng đang được định hướng phát triển các khu đô thị dịch vụ và du lịch biển, gắn với cảng Mỹ Á và hệ thống hạ tầng giao thông ven biển. Khi tuyến đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh hoàn thiện, trục không gian này sẽ góp phần hình thành chuỗi phát triển liên tục từ phía bắc đến phía nam của tỉnh.

Trong bức tranh phát triển đó, nhiều dự án đô thị mới bắt đầu xuất hiện, góp phần tạo diện mạo đô thị biển cho Quảng Ngãi. Trong số này, dự án đô thị sinh thái Coastal Quảng Ngãi đang thu hút sự quan tâm khi hướng đến xây dựng một cộng đồng đô thị hiện đại, bền vững, hài hòa với thiên nhiên. Dự án có quy mô gần 94 ha, dự kiến phục vụ khoảng 4.000 cư dân trong tương lai. Điểm đáng chú ý của dự án là sự tham gia quy hoạch của Sweco, tập đoàn tư vấn kiến trúc và kỹ thuật đô thị đến từ châu Âu với hơn 130 năm kinh nghiệm.

Thiết kế quy hoạch của Coastal Quảng Ngãi chú trọng nhiều yếu tố tự nhiên của khu vực nhằm tạo nên không gian sống hài hòa với môi trường. Hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian mở được bố trí để cải thiện vi khí hậu và giảm tác động của nắng nóng đặc trưng miền Trung. Các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời cũng được tính toán nhằm tận dụng lợi thế bức xạ nhiệt cao của khu vực. Bên cạnh đó, thiết kế chú ý nghiên cứu hướng gió và thông gió tự nhiên nhằm tạo môi trường sống thoáng đãng, giảm phụ thuộc vào năng lượng nhân tạo.

Trong xu hướng phát triển đô thị hiện đại, nhiều thành phố ven biển trên thế giới đã chuyển từ mô hình quay lưng ra biển sang hướng ra biển. Biển không còn là ranh giới tự nhiên mà trở thành trung tâm của các hoạt động kinh tế, văn hóa và du lịch. Quảng Ngãi cũng đang từng bước đi theo xu hướng này. Các không gian công cộng ven biển như công viên, quảng trường biển, tuyến đi bộ và các khu dịch vụ du lịch đang được quy hoạch nhằm tăng sự kết nối giữa con người với thiên nhiên. Đồng thời, sự liên kết giữa các đô thị ven biển với những điểm du lịch đặc sắc như đảo Lý Sơn được kỳ vọng sẽ hình thành hệ sinh thái du lịch biển đảo phong phú.

Hoàng Anh