Hưởng sai ưu đãi khi chuyển mục đích sử dụng đất có bị truy thu tiền sử dụng đất không?

Căn cứ khoản 2 Điều 6 Nghị định 50/2026/NĐ-CP, hộ gia đình, cá nhân chỉ được lựa chọn 01 thửa đất duy nhất để áp dụng mức thu tiền sử dụng đất ưu đãi khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở theo điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 254/2025/QH15. Việc lựa chọn này phải được cam kết rõ trong đơn đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất, và người sử dụng đất chịu trách nhiệm hoàn toàn về nội dung cam kết.

Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được hưởng ưu đãi nhưng tiếp tục áp dụng ưu đãi cho thửa đất khác, hoặc cố tình kê khai không trung thực, thì được xác định là hưởng sai chính sách. Khi bị cơ quan có thẩm quyền phát hiện, hậu quả pháp lý phát sinh gồm:

- Bị truy thu toàn bộ số tiền sử dụng đất còn thiếu, tính theo mức 100% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo giá đất ở và tiền sử dụng đất theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích;

- Số tiền sử dụng đất đã nộp (nếu có) được trừ vào số tiền sử dụng đất tính lại;

- Phải nộp khoản tiền chậm nộp, tính từ thời điểm có quyết định chuyển mục đích sử dụng đất đến khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện và chuyển hồ sơ vi phạm, theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Như vậy, từ 31/01/2026, hộ gia đình, cá nhân cần đặc biệt lưu ý việc lựa chọn thửa đất áp dụng ưu đãi và kê khai trung thực, bởi nếu hưởng sai ưu đãi thì không chỉ bị truy thu tiền sử dụng đất mà còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý khác.

Hoàn trả tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện bằng những phương thức nào?

Căn cứ điểm b khoản 10 Điều 4 Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định như sau:

Điều 4. Quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất

[...]

10. Quy định chuyển tiếp đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất:

Trường hợp từ ngày 01 tháng 8 năm 2024 đến trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành mà hộ gia đình, cá nhân đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở hoặc từ đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng người sử dụng đất tách ra để chuyển quyền sử dụng đất hoặc do đơn vị đo đạc khi đo vẽ bản đồ địa chính trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 đã tự đo đạc tách thành các thửa riêng thì được thực hiện như sau:

a) Trường hợp hộ gia đình, cá nhân chưa nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì cơ quan thuế thực hiện tính lại khoản tiền sử dụng đất phải nộp theo quy định của Nghị quyết này và điều chỉnh thông báo số tiền sử dụng đất phải nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Hộ gia đình, cá nhân phải nộp khoản tiền chậm nộp tiền sử dụng đất (nếu có) tính trên số tiền tính lại theo quy định của pháp luật về quản lý thuế;

b) Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất theo quy định của Nghị quyết này; cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất và thông báo cho người sử dụng đất. Trường hợp số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất được Nhà nước hoàn trả bằng cách trừ vào nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; trường hợp không phát sinh nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì trừ vào nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế; trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác để trừ thì hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, quy định khác của pháp luật có liên quan.

Như vậy, trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế thì được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền sử dụng đất.

Nếu số tiền sử dụng đất sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì người sử dụng đất được Nhà nước hoàn trả bằng phương thức:

- Trừ vào nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất;

- Trường hợp không phát sinh nghĩa vụ về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì trừ vào nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

- Trường hợp không còn nghĩa vụ tài chính nào khác để trừ thì hoàn trả bằng tiền theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, quy định khác của pháp luật có liên quan.

- Theo Thư Viện Nhà Đất -