Dự thảo luật đề xuất trao thêm thẩm quyền cho địa phương, đồng thời bổ sung cơ chế bảo đảm thanh toán, mã định danh điện tử và hoàn thiện dữ liệu thị trường bất động sản.
Đề xuất cắt giảm loạt thủ tục, điều kiện kinh doanh bất động sản
Sáng nay ngày 22/10, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với nhiều đề xuất đáng chú ý về phân cấp thẩm quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và minh bạch hóa giao dịch trên thị trường.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật cơ bản kế thừa phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, đồng thời làm rõ việc không áp dụng luật đối với các giao dịch nhà ở xã hội và nhà ở chính sách.
Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng phân cấp mạnh hơn cho địa phương, đồng thời cắt giảm và đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh sẽ được quyết định việc chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản trên địa bàn, thay vì thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ như quy định hiện hành.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo đề xuất cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính; rà soát, tinh giản và rút ngắn thời gian thực hiện 7/12 thủ tục; đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh.
Các điều chỉnh này hướng đến giảm bớt thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý công việc và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản.
Sửa quy định về hợp đồng, thanh toán và chuyển nhượng dự án
Bên cạnh việc cải cách thủ tục, dự thảo luật sửa đổi các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản và chuyển nhượng dự án bất động sản, nhằm bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về đất đai, đầu tư và các quy định liên quan.
Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, dự thảo làm rõ nguyên tắc, cơ quan quản lý, điều kiện và trình tự áp dụng; hướng tới thống nhất việc sử dụng hợp đồng theo Luật Kinh doanh bất động sản, khắc phục tình trạng chồng chéo với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Nội dung này đặc biệt liên quan đến quy định đăng ký hợp đồng theo mẫu trong giao dịch mua bán căn hộ chung cư. Dự thảo cũng mở rộng các loại hợp đồng chuyển nhượng trong hoạt động kinh doanh bất động sản.
Về thanh toán trong giao dịch mua bán, thuê mua bất động sản, dự thảo bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng. Theo đó, khoản tiền này có thể được bảo đảm thông qua việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận giữa các bên.
Một nội dung khác được đề cập là hoạt động kinh doanh bất động sản hình thành từ quỹ đất thanh toán cho các dự án đầu tư theo hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT). Dự thảo bổ sung quy định mang tính nguyên tắc, theo đó chủ đầu tư được đưa bất động sản vào kinh doanh khi dự án đáp ứng điều kiện hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai; đồng thời có thể thực hiện biện pháp bảo đảm bằng bảo lãnh.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc thực hiện biện pháp bảo đảm này nhằm hạn chế khoảng trống pháp lý, bảo đảm sự thống nhất với pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư và pháp luật đất đai.
Bổ sung mã định danh điện tử, hoàn thiện cơ sở dữ liệu thị trường
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi cũng bổ sung quy định về giao dịch bất động sản, bao gồm các nguyên tắc thực hiện và khung quy trình giao dịch.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất xây dựng mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân, bất động sản và các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.
Song song với đó, các quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản được sửa đổi theo hướng bảo đảm dữ liệu được tạo lập, cập nhật đầy đủ, chính xác, sạch, sống và thống nhất để dùng chung.
Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu cùng với xây dựng mã định danh điện tử được kỳ vọng tạo nền tảng cho công tác quản lý, theo dõi thông tin và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh bất động sản.
Những nội dung trên là các đề xuất trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Các quy định cụ thể sẽ phụ thuộc vào quá trình thảo luận, tiếp thu, chỉnh lý và quyết định của cơ quan có thẩm quyền